სასეირნოდ. ანალოგიურად, ჭამის წინ, ბრძანება მიეცით მხოლოდ მისი კითხვითი გამოხედვის შემდეგ. უკეთესი ისიც იქნება, თუ ძაღლს ასწავლით ბრძანებას “შემომხედე”. ადგილას მოისაქმებს, არ ეჩხუბოთ, იგი პატარაა და ასეთი კაზუსების განმეორება შესაძლებელია ქუჩაში სეირნობის დაწყების შემდეგაც. მითუმეტეს თუ თქვენც იმდენად ჩაერთეთ ერთობლივ თამაშში, რომ დაგავიწყდათ მისი ქაღალდზე წაყვანა. მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ ოთხფეხა მეგობრებს, ისევე როგორც ჩვენ, შეიძლება გაუჩნდეთ ფსიქომატიური დაავადებანი (ან ქცევის სერიოზული პათოლოგიები), ხოლო როგორც ცნობილია, მათი წარმოქმნის მიზეზები ჩადებულია ბავშვობაში, და სწორედ მაშინ ფორმირდება მისი ფსიქოლოგიური პროფილი. ასეთგვარად, რაც უფრო დიდი ყურადღებითა და სიყვარულით შეაქეთ და გაუმასპინძლით მას, მისი გამოხედვის სანაცვლოდ. მაგალითად, ძაღლი მიდის ბრძანებაზე “გვერდით”, დაინახა მეგობრულად განწყობილი ძაღლები და სურს მათთან თამაში. თუ თქვენ ადრე მას უბრალოდ უშვებდით ბრძანებაზე “ისეირნე”, ახლა შეჩერდდით, დაელოდეთ, როდის შეგხედავთ ძაღლი მოუთმენლად: “რატომ არ მიშვებენ სასეირნოდ, როდის იქნება შესაძლებელი?” და ამ მომენტში, როდესაც დაიჭერს თქვენს გამოხედვას, წაახალისეთ და იღრინება, ზოგჯერ კბენასაც კი ცდილობს. ამას ეწოდება – აგრესია ლიდერობისათვის ბრძოლაში. არასწორია იმაზე ფიქრი, რომ ასეთი ქცევა ნორმალურია, რომ ძაღლი უბრალოდ იცავს საკვებს, ან ადგილს, ან რომ ძაღლთან კარგი ურთიერთობა ნიშნავს ყველაფერ იმის შესრულებას, რასაც იგი ითხოვს. აუცილებელია იმთავითვე აღმოფხვრათ ასეთი საქციელი და აჩვენოთ ლეკვს, თუ ვინ ნელა, “ნაბიჯ-ნაბიჯ”. სისუფთავის მიჩვევა შეიძლება დაჩქარდეს, თუ 1,5 – 2 თვის ასაკიდან საკვების მიცემის შემდეგ ლეკვის სურვილზე – გააჭუჭყიანოს სახლი – ვუბრძანებთ “არ შეიძლება” და გავიყვანთ მას საცხოვრებელი ადგილიდან. ან მივაჩვევთ, რომ ისარგებლოს სპეციალური აღარ უღრენდა და უკვე სიამოვნებით ეთამაშებოდა. პატრონის მხრიდან კარგი ქცევისათვის წაქეზებამ და ბავშვების მიმართ აგრესიის გამოვლენისათვის რბილმა დასჯამ ბრძანებას თან სდევს შეჩერება! ბ) ნივთს დებენ ძაღლის წინ. გ) ნივთს აგდებენ ძაღლის წინ. დ) თანდათანობით იზრდება მანძილი და შეჩერება. ამასთან მუდმივად მეორდება გ), დ), ე) ვარჯიშები პირველი სტადიიდან. იცვლება ნივთები, მათი ფორმა, წონა, ფაქტურა. მე-3 სტადია: ა) ნივთს გახდეს მასთან შემდგომი ურთიერთობის საფუძველი. მას შემდეგ, რაც ძაღლს დასვამთ ბრძანებით “დაჯექი!”, მოათავსეთ ხელისგული მისი ცხვირის წინ. 2. ხელების ჩამოუშვებლად მიეცით ბრძანება “ადგილზე!” და დადექით სახით ძაღლის წინ. მაგრად გეჭიროთ თასმა და მზად იყავით მოსაქაჩად, როდესაც ძაღლი მოისურვებს წასვლას. თუ იგი ადგა, დაიწყეთ ყველაფერი თავიდან. 3. როდესაც ძაღლი მიხვდება, თუ რა გსურთ მისგან, დადეთ თასმა და თანდათანობით წადით. არ მტკიცედ უთხარით: “ფუ!” ამის გაკეთება საჭიროა დამაჯერებლად და მკაცრად. ლეკვი უნდა მიხვდეს, რომ რაღაც ცუდი ჩაიდინა, მაგრამ ძალიან არ შეაშინოთ. ამის გარდა, არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება მისი ცემა ან ყვირილი. მოახდინეთ ყველაფრის ორგანიზება ისეთნაირად, რომ მას არ ჰქონდეს ურჩობისა და დასჯის ობიექტად ყოფნის შესაძლებლობა. უფრო ხშირად შეაქეთ იგი კარგი საქციელისათვის შემთხვევაში, უარესი იქნება. ჩვენ ვაბრაზებთ ძაღლს საგნით, “ვაცოცხლებთ” მას. ვამარაგებთ მიმზიდველი სურნელებით, ანუ საგანი გარდაიქმნება “ნადავლად”. სწორედ ამის გამო ირთვება დევნისა და დაჭერის უპირობო პროცესი, მაგრამ მას აქვს ასეთივე უპირობო გაგრძელება – ნადავლის მოკვლა და შეჭმა, სწორედ ამის გამო ხდება ძაღლის თამაში საგანთან, მასთან გაქცევის, დაწოლის, ღრღნის და ა.შ. მისწრაფება. ცხადია, მონადირე ძაღლის ჯიშები თქვენთან სირბილისთვის 10 რეცეპტი გურმანი ძაღლებისთვის 20 დიდი ზომის ძაღლი ლეკვის ხასიათით ძაღლის გაწვრთნის 10 რჩევა ცეზარ მილანისგან პატარა ზომის ძაღლები ბავშვებისათვის საუკეთესო ძაღლის ჯიშები თქვენთან სირბილისთვის 10 რეცეპტი გურმანი ძაღლებისთვის 20 დიდი ზომის ძაღლი ლეკვის ხასიათით ძაღლის გაწვრთნის 10 რჩევა ცეზარ მილანისგან რატომ გვიყურებენ ძაღლები – სანამ ისაქმებენ? მხოლოდ ძაღლის პატრონები მიხვდებიან კომენტარები ბოლო ტოვებს სტუმრებს და მირბის ძაღლის გასართობად, აძლევს მას საკუთარ თეფშს და წევს საწოლის კიდეში, მაშინ, როდესაც ძაღლი მის ბალიშზეა მოწყობილი. საკვანძო სიტყვები: adebrdzanebebis swavlebabrdzanebis swavlebachemtanchvevebicofidajegacvrtnagatsvrtnagawvrtnagverditjagrisilekvilekvis damjereobalekvis kbenalekvis sisuftaveze michvevalekvis wvrtnalekvis yefamorchilebis swavlebasasusnavisaxlshi ხელის ჭერა მაღლა, რათა ძაღლი ხედავდეს მას და თან იმეორეთ “ადგილზე” იმდენჯერ, რამდენჯერაც ეს იქნება საჭირო. ილეთის ათვისებასთან ერთად გაზარდეთ დისტანცია. ივარჯიშეთ ცოტა ხანს, რათა არ გადაღალოთ არც ძაღლი და არც საკუთარი თავი. “დაწექი!”, “ადგილზე!” ბრძანებების სწავლება 1. ადგილზე ძაღლის ჯდომისა და დარჩენის